Có những trận mà chỉ cần nhìn tên hai đội là đủ biết không khí sẽ nóng. PSG gặp Marseille là một trận như thế.
Mình không phải fan cuồng của bóng đá Pháp. Phần lớn thời gian mình theo Premier League như bao người khác. Nhưng mỗi mùa, có một hai đêm mình chủ động đặt báo thức để xem Le Classique, và chưa lần nào thấy phí giấc ngủ.
Hai thành phố, hai cách sống
Muốn hiểu vì sao trận này căng, phải bắt đầu từ chuyện ngoài sân cỏ.
Paris là thủ đô, trung tâm chính trị, tài chính, thời trang. Marseille là thành phố cảng phía nam, gắn với biển, với dân lao động và với một niềm tự hào rất riêng. Người Marseille có câu cửa miệng kiểu "chúng tôi không phải Paris", và họ nói điều đó với vẻ hãnh diện.
Bóng đá biến sự khác biệt đó thành chín mươi phút.
Marseille là CLB lâu đời, thành lập năm 1899. PSG trẻ hơn nhiều, ra đời năm 1970. Nghĩa là khi PSG còn chưa tồn tại, Marseille đã có lịch sử, có khán giả và có cái tôi của một đội bóng lớn. Mình nghĩ chi tiết này giải thích được khá nhiều thái độ của fan Marseille với đội bóng thủ đô.
Từ cuộc đua danh hiệu thành mối thù
Le Classique không phải lúc nào cũng gay gắt như bây giờ. Nó thật sự bùng lên vào khoảng cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, khi cả hai đội cùng mạnh và cùng tranh chức vô địch.
Đó là thời Bernard Tapie làm chủ tịch Marseille, đội bóng có nhiều ngôi sao và chơi thứ bóng đá đầy tham vọng. Ở phía bên kia, PSG được đài truyền hình Canal+ sở hữu. Hai đội gặp nhau là chuyện của danh hiệu, của truyền hình, của hai cách làm bóng đá.
Năm 1993, Marseille vô địch Champions League. Đến giờ đó vẫn là cột mốc mà fan Marseille nhắc đi nhắc lại: CLB Pháp đầu tiên lên đỉnh châu Âu. Mỗi lần gặp PSG, họ đều có lý do để ngẩng cao đầu, dù bảng xếp hạng mùa đó ra sao.
Về sau, khi Qatar Sports Investments mua PSG năm 2011, cán cân tài chính nghiêng hẳn về Paris. PSG mua về hàng loạt ngôi sao và thống trị giải trong nước nhiều mùa. Nhưng cũng từ đó, Le Classique có thêm một lớp nghĩa mới: đội bóng của tiền bạc đối đầu với đội bóng của truyền thống. Fan Marseille thích kể câu chuyện theo kiểu đó.
Không khí trên khán đài mới là thứ đáng xem
Thật lòng, có những trận Le Classique chuyên môn không quá hay. Nhưng khán đài thì chưa bao giờ nhạt.
Sân Vélodrome ở Marseille nổi tiếng với tiếng ồn và những màn trình diễn cổ động rất công phu. Parc des Princes ở Paris cũng không kém, nhất là khu khán đài của các nhóm ultras. Mình hay xem phần khởi động và mấy phút trước giờ bóng lăn chỉ để ngắm những tấm băng rôn khổng lồ mà fan chuẩn bị.
Vì căng thẳng, trận này cũng thường có biện pháp an ninh rất chặt. Có những thời điểm cổ động viên đội khách bị hạn chế hoặc cấm đến sân. Nghe thì buồn, nhưng nó cho thấy mức độ của mối kình địch.
Một điều mình rút ra sau vài năm xem: đừng chỉ nhìn tỷ số. Le Classique là trận để quan sát cảm xúc. Thẻ vàng, những pha va chạm, phản ứng của cầu thủ khi ghi bàn trước khán đài đối phương. Những chi tiết đó nói nhiều hơn con số cuối trận.
Mình theo dõi Le Classique thế nào
Lịch Le Classique thường được công bố từ khi giải lên lịch đầu mùa, nhưng giờ đá cụ thể có thể dời theo lịch truyền hình. Mình hay kiểm tra lại vài ngày trước trận cho chắc.
Giờ đá với Việt Nam thường rơi vào khuya hoặc rạng sáng. Nếu không thức được, mình xem tỷ số trên kqbd lúc sáng dậy rồi mới quyết định có xem lại cả trận hay chỉ xem bản tóm tắt. Trận nào nhiều bàn hoặc có thẻ đỏ thì mình thường dành thời gian xem lại lâu hơn.
Mình cũng thích xem Le Classique trong bối cảnh cả mùa giải. Một trận thắng có thể kéo Marseille lên gần nhóm dự cúp châu Âu, hoặc giúp PSG nới khoảng cách ở ngôi đầu. Vì thế sau trận, mình hay mở https://banthang.me/phap/ligue-1/ để xem bảng xếp hạng Ligue 1 thay đổi thế nào và lịch các vòng tới của hai đội.
Vài điều nên biết trước khi xem lần đầu
Nếu bạn mới làm quen với bóng đá Pháp, mấy điểm sau giúp xem trận này có cảm giác hơn:
– Hai đội thường gặp nhau hai lần ở Ligue 1 mỗi mùa, một lượt ở Paris, một lượt ở Marseille, chưa kể khả năng chạm trán ở cúp quốc gia.
– Lượt ở Vélodrome thường được coi là khó chơi hơn với đội khách, vì khán đài rất áp lực.
– Fan hai bên rất nhạy cảm với cầu thủ từng khoác áo đội kia. Ai chuyển thẳng giữa hai CLB thường bị đón tiếp không mấy vui vẻ.
Còn lại thì cứ ngồi xem. Không cần là fan Pháp.
Mình vẫn nhớ cảm giác lần đầu xem trọn một trận Le Classique lúc nửa đêm. Không có ngôi sao nào mình đặc biệt thích. Không có đội nào mình cổ vũ. Vậy mà đến phút cuối, mình vẫn ngồi nhổm dậy theo từng pha bóng. Đó là sức kéo của một trận derby thật sự.

